Antifosfolipidensyndroom (APS) en zwangerschap: hoe je de kans op een gezonde zwangerschap vergroot

Bij Tambre maakt de aanpak van het antifosfolipidensyndroom deel uit van het uitgebreide fertiliteitsonderzoek, met name bij patiënten met eerdere miskramen of herhaalde implantatiefalen.

Wat is het antifosfolipidensyndroom?

Het antifosfolipidensyndroom (APS) is een auto-immuunziekte die het bloed en het stollingsvermogen beïnvloedt. Dit syndroom wordt gekenmerkt door de aanhoudende aanwezigheid van antifosfolipidenantistoffen die bepaalde bloedeiwitten aanvallen, waardoor het bloed sneller stolt dan normaal en een verhoogde neiging tot stolselvorming in het hele lichaam ontstaat.

Dit verhoogt aanzienlijk het risico op bloedstolsels in verschillende organen, wat kan leiden tot potentieel levensbedreigende aandoeningen zoals een beroerte, hartinfarct of diepe veneuze trombose.

De exacte reden waarom het immuunsysteem het eigen lichaam aanvalt, is niet volledig duidelijk. Klinisch onderzoek wijst echter op een mogelijke genetische aanleg die geactiveerd kan worden door bepaalde triggers, zoals infecties (bijvoorbeeld herpes of klierkoorts), maar ook door andere risicofactoren voor trombose zoals langdurige immobiliteit, chirurgie, orale anticonceptie (“de pil”) of zwangerschap.

APS kan zowel mannen als vrouwen treffen, maar is bijzonder relevant bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd vanwege de directe invloed op de zwangerschap, waaronder herhaalde miskramen, pre-eclampsie en groeivertraging van de foetus.

Hoe beïnvloedt het antifosfolipidensyndroom de vruchtbaarheid?

APS veroorzaakt doorgaans geen steriliteit (het onvermogen om zwanger te worden), maar eerder infertiliteit: het onvermogen om een zwangerschap te voldragen. Met andere woorden: bevruchting kan normaal plaatsvinden, maar tijdens de zwangerschap kan APS leiden tot:

• Miskraam
• Pre-eclampsie
• Laag geboortegewicht
• Vroeggeboorte
• Intra-uteriene vruchtdood (doodgeboorte)
• Implantatiefalen

Waarom heeft APS zo’n grote invloed op zwangerschap? Enerzijds kunnen antifosfolipidenantistoffen de invasie van de trofoblast (de buitenste laag van het embryo) in het endometrium verstoren, waardoor het embryo zich niet correct kan innestelen. Dit leidt tot implantatiefalen.

Anderzijds kan APS, zelfs wanneer innesteling wel plaatsvindt, microtrombi veroorzaken in de bloedvaten van de placenta. Hierdoor wordt de toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de foetus beperkt, wat kan resulteren in een miskraam of intra-uteriene groeivertraging.

Is het mogelijk om met APS een voldragen zwangerschap te krijgen?

Hoewel er geen definitieve genezing bestaat die de antistoffen volledig elimineert, is er wel een effectieve behandeling om de vorming van bloedstolsels te voorkomen.

Met antistollingsmiddelen en bloedplaatjesremmers (zoals lage dosis aspirine en heparine) wordt voorkomen dat het bloed te snel stolt.

In de context van APS en zwangerschap is een vroege diagnose essentieel. Hierdoor kan tijdig met antistollingstherapie worden gestart, wat de placentadoorbloeding verbetert, het risico op trombose verlaagt en de kans op een succesvolle zwangerschap aanzienlijk vergroot.

Hoe behandelen wij het antifosfolipidensyndroom bij IVF in Tambre?

Bij een zwangerschapswens vraagt het antifosfolipidensyndroom om een individuele en geïntegreerde aanpak binnen het fertiliteitstraject. Deze complexe aandoening vereist samenwerking tussen specialisten in immunologie, hematologie en reproductieve geneeskunde, met specifieke expertise om de juiste diagnose, timing van onderzoeken en een individueel behandelplan op te stellen.

Strategische stappen bij IVF bij patiënten met APS

1. Uitgebreide en vroegtijdige diagnose. Een belangrijk voordeel van APS is dat, wanneer het tijdig wordt vastgesteld, goede reproductieve resultaten mogelijk zijn. Dit kan het emotionele trauma van herhaalde miskramen voorkomen voordat de oorzaak wordt vastgesteld. Vroege identificatie maakt het mogelijk om direct antistollingsbehandeling en gepersonaliseerde opvolging te starten bij een volgende poging, wat de prognose verbetert en de kans op een succesvolle zwangerschap vergroot.
2. Controle van oestrogeenspiegels. Aangezien eierstokstimulatie bij IVF de oestrogeenspiegel verhoogt (wat het risico op trombose vergroot), kiezen we bij Tambre voor een milde, volledig gepersonaliseerde stimulatie.
3. Uitgestelde embryotransfer. We kunnen er ook voor kiezen om embryo’s in te vriezen (te vitrificeren) en in een latere cyclus terug te plaatsen. Deze extra tijd zorgt ervoor dat het lichaam kan herstellen van de hormonale stimulatie en dat de baarmoeder zich in een natuurlijkere en veiligere toestand bevindt. Wij werken vaak met een gemodificeerde natuurlijke cyclus om de toediening van hormonale medicatie tot een minimum te beperken.

In de Tambre-klinieken in Madrid en Alicante beoordelen wij zorgvuldig bij welke patiënten aanvullende analyses noodzakelijk zijn en bepalen wij het optimale moment voor onderzoek. Op basis daarvan stellen wij een individueel behandelprotocol op dat rekening houdt met het tromboserisico tijdens ovariële stimulatie en endometriumvoorbereiding.

Bij herhaalde miskramen of implantatiefalen is opnieuw proberen zonder onderzoek geen oplossing. Herhalen zonder de oorzaak te achterhalen verhoogt de kans op succes niet — het vaststellen van de onderliggende oorzaak wel. Alleen zo kan een geschiedenis van verlies worden omgezet in een gezonde, voldragen zwangerschap.

Als je vermoedt dat het antifosfolipidensyndroom invloed heeft op jouw vruchtbaarheid of als je een persoonlijke beoordeling wenst, neem dan contact op met Tambre.  In onze klinieken in Madrid en Alicante werkt een multidisciplinair team dat gespecialiseerd is in reproductieve immunologie en zwangerschapsverlies. Zij onderzoeken jouw situatie op een integrale manier, met specifieke testen en een gepersonaliseerd behandelplan. We doen dit niet alleen om je te helpen zwanger te worden, maar om je te begeleiden tot je jouw gezonde baby in je armen kunt houden.