Vruchtbaarheid en auto-immuunziekten: wat je moet weten voordat je met een behandeling begint

Als je een auto-immuunziekte hebt en daarnaast moeite hebt om moeder te worden, is het heel normaal dat je veel vragen hebt. Zal ik zwanger kunnen worden? Hoe zal mijn ziekte mijn vruchtbaarheidsbehandeling beïnvloeden? De waarheid is dat de relatie tussen vruchtbaarheid en auto-immuunziekten complex is, maar niet onoverkomelijk.

Het belangrijkste is om een gepersonaliseerde strategie te ontwikkelen die is afgestemd op jouw situatie.

We vertellen je alles wat je moet weten voordat je met een vruchtbaarheidsbehandeling begint, als je ook een auto-immuunziekte hebt.

De relatie tussen het immuunsysteem en vruchtbaarheid

Het immuunsysteem is ontworpen om ons te beschermen tegen externe ziekteverwekkers zoals virussen en bacteriën. Bij auto-immuunziekten valt dit systeem echter per vergissing de eigen gezonde cellen en weefsels van het lichaam aan.

Als deze abnormale reactie bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap optreedt, kan dit de zwangerschap beïnvloeden en zelfs onderbreken. Daarom is een van de belangrijkste gevolgen van auto-immuunziekten een verhoogde kans op herhaalde miskramen.

Sommige auto-immuunziekten, zoals SLE (systemische lupus erythematosus), kunnen gepaard gaan met een verhoogd risico op POI (premature ovariële insufficiëntie), zowel direct als indirect, bijvoorbeeld als gevolg van de behandeling. POI kan de kans om moeder te worden verkleinen, een probleem dat nog groter wordt wanneer het om medische redenen nodig is om het moederschap uit te stellen.

Bepaalde immunologische afwijkingen kunnen de innesteling van het embryo beïnvloeden, evenals de normale ontwikkeling van de placenta. Daarom neemt het risico op innestelingsfalen, herhaalde miskramen, pre-eclampsie en vroeggeboorte toe bij vrouwen met bepaalde auto-immuunziekten. De omvang van dit risico hangt echter in grote mate af van de ziekte, de ernst ervan en de behandeling.

Auto-immuunziekten die de vruchtbaarheid kunnen beïnvloeden

Er zijn veel auto-immuunziekten, maar de aandoeningen met de grootste aangetoonde impact op vruchtbaarheid en zwangerschap zijn:

Systemische lupus erythematosus (SLE)

Lupus is een chronische auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem gezonde weefsels en organen aanvalt, zoals de huid, gewrichten, nieren, hersenen en andere interne organen. De ernst varieert sterk van persoon tot persoon. De ziekte kan wijdverspreide ontstekingen en schade aan meerdere lichaamssystemen veroorzaken, wat ook de vruchtbaarheid beïnvloedt en het risico op complicaties tijdens de zwangerschap verhoogt.

De ovariële reserve kan worden aangetast, zowel door de ziekte zelf (door afzetting van immuuncomplexen in het ovariumweefsel en verstoringen van de hormonale as) als door bepaalde behandelingen die worden gebruikt om de ziekte onder controle te houden.

Het is belangrijk te benadrukken dat veel patiënten met lupus ook het antifosfolipidensyndroom hebben, wat het risico op zwangerschapscomplicaties aanzienlijk verhoogt. Daarom maakt screening op antifosfolipiden-antilichamen deel uit van de reproductieve evaluatie van deze patiënten.

---

Antifosfolipidensyndroom (APS)

APS is een auto-immuunstoornis die wordt gekenmerkt door de productie van antilichamen die fosfolipiden aanvallen, essentiële componenten van celmembranen. Dit leidt tot een verhoogd risico op bloedstolsels (trombose) in zowel aders als slagaders. In het kader van vruchtbaarheid kan APS herhaalde miskramen, pre-eclampsie en andere zwangerschapscomplicaties veroorzaken.

Het is een van de auto-immuunoorzaken van herhaalde miskramen waarvoor een effectieve behandeling bestaat, en het kan ook leiden tot pre-eclampsie, groeivertraging van de foetus en andere zwangerschapscomplicaties. De diagnose vereist laboratoriumbevestiging van deze antilichamen, samen met de bijbehorende klinische criteria.

---

Ziekte van Hashimoto

Dit is een aandoening waarbij het immuunsysteem de schildklier aanvalt, waardoor de productie van schildklierhormonen afneemt en hypothyreoïdie ontstaat. Schildklierhormonen spelen een belangrijke rol bij de regulatie van de menstruatiecyclus en de ovulatie. Hoewel de directe relatie met innesteling van het embryo minder duidelijk is, wordt schildklierauto-immuniteit in verband gebracht met een verhoogd risico op miskramen, zelfs bij vrouwen met ogenschijnlijk normale hormoonwaarden. Dit suggereert dat, naast de hormonale functie, de immuunafwijking zelf een rol kan spelen bij ongunstige zwangerschapsuitkomsten. Daarom zijn een correcte diagnose en een goede schildkliercontrole zeer belangrijk in het kader van vruchtbaarheid.

Afwijkingen in deze hormoonspiegels kunnen ook het risico op stoornissen in de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de foetus verhogen. Met een goede hormonale controle wordt dit risico echter aanzienlijk verminderd.

---

Multiple sclerose (MS)

Multiple sclerose is een chronische inflammatoire auto-immuunziekte van het centrale zenuwstelsel. Er ontstaat schade aan de myeline, de beschermende laag rond zenuwvezels, wat na verloop van tijd kan leiden tot progressieve zenuwbeschadiging. Dit belemmert de overdracht van zenuwimpulsen vanuit de hersenen en veroorzaakt verschillende symptomen afhankelijk van het getroffen gebied, zoals spierzwakte, verminderde mobiliteit, gevoelsstoornissen zoals tintelingen, en verminderd gezichtsvermogen.

Deze ziekte veroorzaakt geen onvruchtbaarheid en verhindert een zwangerschap niet, maar kan wel leiden tot uitstel van het moederschap. Daarnaast kunnen bepaalde symptomen, zoals vermoeidheid, evenals sommige medicamenteuze behandelingen, invloed hebben op de vruchtbaarheid. Het is ook belangrijk te begrijpen dat een zwangerschap bij vrouwen met MS zorgvuldig gepland moet worden, omdat er na de bevalling een verhoogd risico is op opvlammingen.

Wat betreft geassisteerde voortplantingstechnieken zijn ze niet gecontra-indiceerd bij deze patiënten, maar het is essentieel dat ze plaatsvinden in een stabiele fase van de ziekte.

---

Reumatoïde artritis

Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem de gewrichten aanvalt, wat leidt tot ontsteking, pijn en verlies van gewrichtsfunctie. Hoewel de directe impact op vruchtbaarheid kleiner is dan bij andere aandoeningen, kunnen chronische ontsteking, de fysieke belasting en bepaalde immunosuppressieve behandelingen invloed hebben op de ovariële reserve, de menstruatiecyclus en het algemene welzijn dat nodig is voor een zwangerschap.

---

Diabetes mellitus type 1 (DM1)

In tegenstelling tot andere vormen van diabetes is diabetes mellitus type 1 een aandoening waarbij de insulineproducerende cellen in de pancreas worden vernietigd. Zonder insuline hoopt glucose zich op in het bloed, wat leidt tot verschillende systemische complicaties.

Bij mannen kan een slechte controle van DM1 de spermakwaliteit verminderen en het risico op retrograde ejaculatie verhogen, wat kan leiden tot mannelijke onvruchtbaarheid. Bij vrouwen kan een slechte controle van DM1, naast ovulatiestoornissen, het risico op zwangerschapscomplicaties verhogen, zoals pre-eclampsie, aangeboren afwijkingen en andere ernstige problemen.

Strategieën om de kans op zwangerschap te vergroten

Bij onvruchtbaarheid zijn geassisteerde voortplantingsbehandelingen voor vrouwen met auto-immuunziekten veilig. Omdat auto-immuunziekten echter een belangrijke rol spelen in de kwaliteit van embryo’s en de baarmoederomgeving, kan de kans op herhaald IVF-falen worden verminderd door deze aandoeningen voorafgaand aan de behandeling aan te pakken.

Bij Tambre begrijpen we de belangrijke interactie tussen vruchtbaarheid en auto-immuunziekten. Daarom zetten we verschillende strategieën in:

• Om de kans op succes te vergroten en risico’s te beperken, is het essentieel dat de auto-immuunziekte goed onder controle is voordat je met een behandeling begint. De benodigde periode van stabiliteit varieert per ziekte, maar bedraagt doorgaans ongeveer zes maanden. Dit moet echter per patiënt worden bepaald.
• Het is noodzakelijk om de medische voorgeschiedenis en de huidige toestand van de ziekte te evalueren.
• We plannen elke vruchtbaarheidsbehandeling zorgvuldig en op maat, aangepast aan elke situatie om risico’s te minimaliseren en resultaten te optimaliseren.
• Levensstijl. Leefstijlfactoren kunnen de immuunrespons tijdens IVF beïnvloeden. Een gezond dieet, regelmatige lichaamsbeweging en stressbeheersing dragen bij aan een goed functionerend immuunsysteem. Daarnaast kan het vermijden van schadelijke stoffen en het behouden van een gezond lichaamsgewicht helpen om de kans op een succesvolle IVF-behandeling te vergroten.
• Embryoselectie. Na de eicelpunctie en bevruchting gebruiken we bij Tambre geavanceerde technologieën om embryo’s te screenen op genetische afwijkingen. Dankzij pre-implantatie genetische testen (PGT) kunnen we mogelijke genetische en/of chromosomale afwijkingen opsporen, waardoor de kans op succes van een IVF-cyclus toeneemt en de overdracht van chromosomaal afwijkende embryo’s wordt voorkomen.
• Gespecialiseerde opvolging. Bij Tambre voeren we continue controles uit, zodat we het behandelprotocol kunnen aanpassen op basis van de evolutie van elke patiënt.

Dankzij deze strategieën en zorg kunnen we de kans op zwangerschap bij vrouwen met auto-immuunziekten aanzienlijk verbeteren. Wij zijn ervan overtuigd dat de kennis en ervaring van onze teams, samen met een gepersonaliseerde aanpak, essentieel zijn om de uitdagingen van vruchtbaarheid en auto-immuunziekten succesvol aan te gaan. Heb je een auto-immuunziekte en wil je moeder worden? Neem dan gerust contact met ons op via +34 91 411 61 11 om je eerste consult in te plannen. Ons team van experts begeleidt je bij elke stap, stelt een persoonlijk behandelplan op, bewaakt je gezondheid nauwgezet en vergroot je kans op de gewenste zwangerschap.